Czym różni się lewa półkula mózgu od prawej?
Być może zdarzyło Ci się usłyszeć, że lewa półkula mózgu odpowiada za logikę i język, a prawa za kreatywność, emocje i zdolności artystyczne. Brzmi prosto i łatwo to zapamiętać. Problem w tym, że ludzki mózg działa znacznie bardziej skomplikowanie.
Rzeczywiście istnieją funkcje, w których jedna z półkul zazwyczaj odgrywa większą rolę. Nie oznacza to jednak, że wykonując konkretne zadanie, korzystamy tylko z jednej strony mózgu. Obie półkule nieustannie się ze sobą komunikują i wspólnie przetwarzają informacje.
Za co odpowiada lewa półkula?
Lewa półkula jest silniej zaangażowana w przetwarzanie języka. Bierze udział między innymi w rozpoznawaniu głosek, budowaniu zdań, analizowaniu znaczenia słów oraz tworzeniu wypowiedzi. Nie pracuje jednak samodzielnie - w rozumieniu i tworzeniu komunikatów uczestniczy również prawa półkula.
Lewa półkula częściej specjalizuje się także w analizowaniu kolejności, szczegółów i reguł. Jest aktywna podczas czytania, pisania, liczenia czy rozwiązywania problemów wymagających wykonywania kolejnych kroków.
Nie oznacza to jednak, że znajduje się w niej osobny „ośrodek logiki”, który działa niezależnie od reszty mózgu.
Za co odpowiada prawa półkula?
Prawa półkula jest zazwyczaj silniej zaangażowana w przetwarzanie informacji wzrokowo-przestrzennych. Pomaga nam orientować się w przestrzeni, dostrzegać relacje między elementami, rozpoznawać twarze oraz interpretować całościowy obraz sytuacji.
Odgrywa również ważną rolę w rozumieniu intonacji, emocjonalnego tonu wypowiedzi, żartów, metafor i kontekstu rozmowy. Dzięki temu możemy zauważyć, że ktoś mówi ironicznie, jest zdenerwowany albo próbuje przekazać coś nie wprost.
Jak rozwijają się półkule mózgu dziecka?
Mózg dziecka rozwija się bardzo intensywnie już od okresu prenatalnego, a pierwsze lata życia są czasem wyjątkowo dynamicznego tworzenia i porządkowania połączeń między neuronami.
Dziecko potrzebuje przede wszystkim różnorodnych doświadczeń: ruchu, swobodnej zabawy, kontaktu z opiekunem, rozmowy, wspólnego czytania, poznawania przedmiotów i samodzielnego eksperymentowania. To właśnie podczas zwykłych codziennych czynności różne obszary mózgu uczą się ze sobą współpracować.
Czy recytowanie wierszy oznacza, że dziecko rozumie język?
Dziecko może nauczyć się piosenki, ciągu liczb, alfabetu albo fragmentu bajki na pamięć. Nie zawsze oznacza to jednak, że rozumie znaczenie wszystkich wypowiadanych słów.
Zapamiętana sekwencja to coś innego niż samodzielna komunikacja. Ważniejsze od tego, czy maluch potrafi wyrecytować cały wierszyk, jest to, czy używa słów w codziennych sytuacjach, zadaje własne pytania i potrafi opowiedzieć o własnych doświadczeniach.
Co z bajkami i programami edukacyjnymi?
Kolorowe obrazy, rytmiczne piosenki i powtarzane nazwy mogą sprawić, że dziecko zapamięta określone słowo, melodię lub sekwencję słów. Samo powtarzanie treści z ekranu nie musi jednak oznaczać, że potrafi wykorzystać zdobytą wiedzę w codziennym życiu.
Małe dzieci najlepiej uczą się podczas bezpośredniej interakcji: kiedy mogą dotknąć przedmiotu, manipulować nim, zobaczyć reakcję rodzica, zadać pytanie i otrzymać odpowiedź. Nie uczy się z ekranu tylko od drugiego (żywego!) człowieka.
Dlatego właśnie przed włączeniem pierwszej bajki warto zadbać o to, aby dziecko potrafiło już swobodnie komunikować się pełnymi zdaniami, zadawać własne pytania, rozumieć prostą historię i opowiedzieć, co zobaczyło.